Ergonomia podstawą każdej pracy

 

narzędziaKażda praca wymagająca użycia narzędzi, czy to elektrycznych, czy pneumatycznych, czy nawet ręcznych, nie należy do najłatwiejszych. Urządzenia powinny być tak skonstruowane, aby maksymalnie ułatwiać wykonywanie czynności z ich pomocą. Jest to główny cel ergonomii pracy. Jest to zagadnienie bardzo ważne w przypadku pracy w przemyśle ciężkim, ponieważ wymaga on od pracowników używania narzędzi ciężkich, dużych, nieporęcznych.

Z pewnością nie trudno wyobrazić sobie, jak wygląda codzienna praca pracowników takich gałęzi przemysłu ciężkiego, jak np. przemysł budowlany, chemiczny, elektromaszynowy, metalurgiczny czy zbrojeniowy. Używane na halach sprzęty muszą spełniać pewne normy, które odciążą pracowników. Sam termin ergonomia oznacza dziedzinę nauki, która zajmuje się badaniem ludzi i środowiska. Ma to na celu projektowanie urządzeń w taki sposób, aby były dopasowane do fizycznych predyspozycji każdego człowieka. Musi uwzględniać nie tylko jego możliwości, ale także ograniczenia. Tylko wówczas ergonomia jest w stanie w pełni spełniać swoje cele. Nauka ta opiera się m.in. na:

  • biomechanice, 
  • inżynierii mechanicznej oraz przemysłowej, 
  • fizjologii pracy, 
  • psychologii pracy, 
  • medycynie, 
  • antropologii, 
  • pedagogice pracy, 
  • socjologii pracy, 
  • organizacji pracy, 
  • ochronie środowiska, 
  • a nawet estetyce. 

Nauki te dzieli się ogólnie na 2 grupy: społeczno-medyczne, które ściśle zajmują się człowiekiem oraz techniczno-ekonomiczno-organizacyjne przystosowujące elementy techniczne. Jedno i drugie ? człowiek i elementy techniczne ? musi ze sobą współgrać czyli być dostosowanym do siebie nawzajem na zasadach ergonomii. Niezwykle ciekawa wydaje się być historia tejże nauki. Być może mało kto wie, że ludzkość miała do czynienia z zasadami ergonomii już w starożytności. Znane są teksty opisujące, jak powinno wyglądać odpowiednio stworzone stanowisko pracy. Jednym z takich właśnie tekstów jest opis autorstwa Hipokratesa. Dotyczy on chirurga i jego miejsca pracy. Ściślej mówiąc ? opisuje on miejsce pracy jako przestrzeń, którą trzeba utrzymywać w należytym porządku. Podobnie rzecz się ma w przypadku wiedzy na temat pierwszych egipskich dynastii, które, zgodnie z archeologicznymi odkryciami, posługiwały się narzędziami zaprojektowanymi z uwzględnieniem zasad ergonomii. Termin ergonomia zaś wszedł do użycia na całym świecie za sprawą polskiego uczonego, uważanego za jednego z twórców ergonomii, Wojciecha Jastrzębowskiego. Słowo to pochodzi z języka greckiego i składa się z dwóch członów:

  • ergon - czyn, 
  • praca nomos ? wiedza, zwyczaj, prawo 

Z ergonomią łączy się odpowiedni wybór narzędzi. Na rynku oferującym rozmaite elektronarzędzia do pracy w przemyśle ? sprzęty elektryczne, pneumatyczne, ręczne ? trzeba umieć wyszukać te, które zapewnią bezpieczeństwo oraz ułatwią wykonywaną pracę, a tym samym będą zgodne z zasadami ergonomii. Urządzenia zaprojektowane zgodnie z jej zasadami powinny charakteryzować się poniższymi właściwościami:

  • odpowiednio skonstruowana obudowa, 
  • odpowiednio skonstruowany uchwyt, najlepiej, gdy jest obleczona gumą, ponieważ zapewnia wówczas właściwości antypoślizgowe; dobrze również, jeśli uchwyt jest poręczny i ułatwia utrzymanie narzędzia w dłoni; w razie potrzeby powinny być montowane 2 uchwyty, 
  • nieskomplikowana obsługa urządzenia, 
  • możliwość przeprowadzenia łatwej i sprawnej wymiany niektórych elementów, np. tarcz szlifierskich, które powinny być mocowane na rzep, 
  • montowanie w narzędziach dodatkowych elementów takich, jak np. laser, prowadnice, oświetlenie LED, 
  • montownie systemów odprowadzających pył w urządzeniach, których użycie powoduje powstawanie pyłu, np. szlifierki, 
  • wzbogacanie urządzeń w pojemniki na odpady, np. w przypadku nitownicy.elektronarzędzia 

W przypadku środowiska pracy, ergonomia musi uwzględniać kilka elementów, takich, jak:

  • mikroklimat 
  • oświetlenie 
  • hałas 
  • drgania

Szczegółowe informacje dotyczące rozwiązań z zakresu ergonomii znajdziesz na www.cedima.pl/oferta/6-ergonomia.

Zarówno oświetlenie, jak i hałas oraz drgania muszą być redukowane, by człowiek był jak najmniej narażony na ich działania. W kwestii mikroklimatu zaś, chodzi o to, by w miejscach pracy montować odpowiednie wentylatory oraz regulować temperaturę powietrza. Wszystko to przyczynia się do stworzenia odpowiednich warunków do pracy. Wszystkie powyższe właściwości łączy jeden cel ? zapewnienie lżejszej, szybszej pracy. Tym samym, jej efekty stają się zdecydowanie bardziej zadowalające. Wynika to z przystosowania maszyn i urządzeń do fizycznych predyspozycji pracownika. Pod uwagę powinno się również brać godziny pracy oraz rodzaj urządzenia z jakim pracownik ma do czynienia. Jeśli bowiem ktoś pracuje po kilka godzin każdego dnia z użyciem urządzeń charakteryzujących się znacznymi rozmiarami, to szczególnie jego stanowisko pracy powinno zostać stworzone z rozsądkiem. Oznacza to, że narzędzia powinny znajdować się w zasięgu kończyn, a praca powinna odbywać się w wygodnej pozycji nieobciążającej nadmiernie fizycznie pracownika. Pojęcie ergonomii nierozerwalnie łączy się z kwestią bezpieczeństwa. Jeśli urządzenia są łatwe w obsłudze, lekkie, poręczne to istnieje niewielkie ryzyko, że użytkownik takiego narzędzia może zrobić sobie nim krzywdę. Dodatkowo poziom bezpieczeństwa zwiększa się, gdy producent sprzętów wzbogaca je o elementy, które mają służyć łatwiejszej pracy. Ergonomia w pracy to przestrzeganie zasad, które mają uchronić pracownika przed poważnymi schorzeniami zdrowotnymi. Ergonomia ma zatem na celu ochronę zdrowia, zagwarantowanie pracownikowi odpowiedniego komfortu oraz zapewnienie produktywności wykonywanych czynności. Łączy się to z myślą Wojciecha Jastrzębowskiego, którą zawarł w tytule swojej pierwszej pracy na ten temat: Rys ergonomji, czyli nauki o pracy, opartej na prawach poczerpniętych z nauki przyrody. A zatem, w związku z założeniami twórcy tej nauki, ergonomia łączy w sobie wiedzę na temat tego, co nas otacza z wiedzą o nas samych ? o ludziach. Pozwala to na optymalne konstruowanie urządzeń, maszyn, sprzętów. Ergonomia ma na celu bowiem wyjście naprzeciw oczekiwaniom człowieka.